"Kamroq silliqlash" birinchi navbatda "maydalash yo'q" degan ma'noni anglatadi. Darhol matkap uchini maydalashga shoshilish, albatta, ko'r-ko'rona yondashuvdir. Faqat silliqlashdan oldin matkap uchini to'g'ri joylashtirish orqali keyingi "quduqni silliqlash" bosqichi uchun mustahkam poydevor qo'yish mumkin va bu bosqich juda muhimdir.
Bu erda, samarali isbotlangan silliqlash jarayonini boshqarish uchun to'rtta mnemonik oyatlardan foydalaniladi.
1-oyat: "Kesuvchi qirrani g'ildirak yuzasiga tekis tekislang."
Bu matkap uchini silliqlash g'ildiragiga nisbatan joylashtirishning birinchi bosqichidir. Ko'pincha, o'quvchilar silliqlash g'ildiragi bilan kesuvchi chetini to'g'ri tekislamasdan silliqlashni boshlaydilar. Bu, albatta, yomon silliqlashga olib keladi. Bu yerda “kesuvchi qirra” asosiy kesuvchi qirraga, “tekis tekislash” esa maydalanayotgan qismning asosiy kesuvchi qirrasi gorizontal holatda ekanligini bildiradi. "G'ildirak yuzasi" silliqlash g'ildiragining yuzasiga ishora qiladi. "Qarshi" asta-sekin yaqinlashishni anglatadi. Ushbu nuqtada, matkap uchi hali silliqlash g'ildiragi bilan aloqa qilmasligi kerak.
2-oyat: "Kesish burchagini yaratish uchun matkap o'qini burang."
Bu matkap uchining o'qi va silliqlash g'ildiragi yuzasi o'rtasidagi pozitsion munosabatga ishora qiladi. "Kesish burchagi" 118 daraja ± 2 daraja burchak burchagining yarmi, taxminan 60 daraja. Bu pozitsiya juda muhim bo'lib, burg'ulash uchining burchak burchagi o'lchamiga, asosiy chiqib ketish qirrasining shakliga va tirgak burchagiga bevosita ta'sir qiladi. Talabalarga umumiy 30 daraja, 60 daraja, 90 daraja uchburchak o'lchagichdan 60 daraja burchakni eslab qolishlarini eslatish kerak, bu ularga tushunishni osonlashtiradi. Birinchi va ikkinchi oyatlarning ikkalasi ham silliqlashdan oldin matkap uchining nisbiy holatiga ishora qiladi; ikkalasini bir vaqtning o'zida ko'rib chiqish kerak. Kesuvchi qirrani tekislashga urinayotganda to'g'ri burchakni o'rnatishni e'tiborsiz qoldirmang yoki aksincha. Amalda bunday xatolar ko'pincha sodir bo'ladi. Ushbu nuqtada, matkap uchi to'g'ri holatda bo'lsa, u silliqlash g'ildiragi bilan aloqa qilishga tayyor.
3-oyat: "Orqa yuzani kesish chetidan silliqlash".
Bu matkap uchining butun orqa yuzasi bo'ylab, chiqib ketish chetidan boshlab, asta-sekin silliqlashni nazarda tutadi. Bu issiqlik tarqalishini va silliqlashni osonlashtiradi. Birinchi va ikkinchi oyatlarning barqaror va izchil qo'llanilishiga asoslanib, matkap uchi endi kichik miqdordagi silliqlash uchun silliqlash g'ildiragi bilan yumshoq aloqa qilishi mumkin. Taşlama paytida, uchqunlarning bir xilligini kuzating, kerak bo'lganda bosimni sozlang va matkap uchini sovutishga e'tibor bering. Sovutgandan keyin silliqlash qayta boshlanganda, birinchi va ikkinchi oyatlarda ta'riflanganidek, to'g'ri pozitsiyani saqlashni davom eting. Ko'pincha yangi boshlanuvchilar uchun buni o'zlashtirish qiyin va ular ko'pincha ongsiz ravishda to'g'ri pozitsiyani o'zgartiradilar. Mnemonik to'rtta: "Duyruqni yuqoriga va pastga silkiting, lekin uni yuqoriga burishiga yo'l qo'ymang."
Bu harakat matkap uchini keskinlashtirishda ham juda muhimdir. Talabalar ko'pincha noto'g'ri "yuqoriga va pastga tebranish" harakatini "yuqoriga va pastga aylanish" harakatiga aylantiradilar, bu esa matkap uchining boshqa asosiy kesuvchi tomoniga zarar etkazadi. Shu bilan birga, burg'ulash uchining dumi silliqlash g'ildiragining gorizontal markaziy chizig'idan yuqoriga burilmasligi kerak, aks holda chiqib ketish tomoni to'mtoq bo'lib qoladi va kesishga qodir emas.
